Showing posts with label suprarenal. Show all posts
Showing posts with label suprarenal. Show all posts

Monday, December 12, 2011

6th Dissection of the Abdomen (6 Dec 2011)





นำเรื่อง

ผมเพิ่งสอบเสร็จเมื่อวานนี้ครับ, นั่นเป็นสาเหตุที่ผมทิ้งร้างจากบล็อกไปเกือบสัปดาห์ ทั้งที่ควรจะต้องจบ dissection of the Abdomen ตั้งแต่วันพุธที่แล้ว ผมขอแบ่งเวลาส่วนนั้นมาเพิ่มเติมให้ตัวเองได้อ่านหนังสือบ้าง นอกเหนือจากที่ใช้เวลาหมดไปกับงานสอน/เตรียมสอน อยู่เวร และพักผ่อนอย่างที่ทำอยู่เป็นประจำ

การเรียนกับการสอบเป็นของคู่กัน ถ้าเรียนอย่างเดียวก็ไม่มีเครื่องกระตุ้นการเรียนรู้ของเรา และไม่มีเครื่องประกันว่าเรามีความรู้เพียงพอแล้วหรือยัง แต่จะสอบอย่างเดียวก็ไม่ได้เหมือนกัน เพราะถ้าไม่เรียนก็ไม่รู้จะเอาอะไรเข้าไปในห้องสอบ การสอบนั้นก็เปล่าประโยชน์ ทั้งสองอย่างจึงต้องควบคู่กัน จะละทิ้งอย่างใดอย่างหนึ่งไปไม่ได้เลย

ในชีวิตของพวกเราเต็มไปด้วยการเรียนรู้และแบบทดสอบมากมายที่อยู่ควบคู่กันไป แม้เราจะคิดว่าการเรียนรู้หลายอย่างไม่จำเป็นต้องสอบ ก็แค่เรา "อยากรู้" เฉยๆ แต่หากเรามองดูดีๆ แล้ว เราจะพบว่า "ความอยากรู้" ก็เป็นแบบทดสอบอย่างหนึ่งเหมือนกัน ความอยากรู้จะคอยตั้งคำถามในสิ่งที่เรายังไม่รู้ และเราก็ต้องค้นคว้าหาความรู้เพิ่มเติมเพื่อตอบคำถามนั้น จึงแทบไม่ต่างกับการตอบคำถามในข้อสอบเลย

ถ้าหากจะมีส่วนต่างกันบ้าง ก็ตรงที่การสอบแบบทางการมักมีคำถามจำกัด หยุดอยู่แค่จุดประสงค์การเรียนรู้ เพื่อให้วัดความรู้ได้เป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งชั้นเรียน แต่ "ความอยากรู้" นั้นไม่เคยจำกัด เราสามารถต่อยอดความรู้ของเราไปได้เรื่อยๆ เท่าที่เราต้องการ

จะเรียนเพื่อตอบ "ข้อสอบ" หรือเรียนเพื่อตอบ "ความอยากรู้"  - เราเลือกได้ครับ

==========

เข้าเรื่อง

6th Dissection of the Abdomen
Review
- Liver
- Spleen
- Pancreas

"อาจารย์ไม่พูดซ้ำ เพราะในหนังสือมีแล้ว เคยสอนแล้ว, ใช่ไหมลูก?"
- ยาดาฤดี, 2554

==========

Kidney
- pair bean-shaped, retroperitoneal organs
--- upper pole สอบเข้าหากัน medially
--- renal hilum ชี้เข้า medially; เป็นทางผ่านของ renal vv., n. & ureter
- T12 - L3; ขวาต่ำกว่าซ้าย เพราะอยู่ใต้ตับ
- costrovertebral angle = 12th rib ตัดกับ L-vertebra
--- ตรงกับ renal hilum
--- ผู้ป่วยกรวยไตอักเสบ (pyelonephritis) เคาะตรงนี้จะปวด


Antr Relation : ข้างขวา/ข้างซ้ายไม่เหมือนกัน
- Rt kidney
--- Rt. suprarenal gl
--- liver; มี peritoneum คลุมกั้นแยก
--- descending part of the duodenum
--- right colic flexure 
--- intraperitoneal small intestine

- Lt. Kidney
--- Lt. suprarenal gl
--- intraperitoneal stomach & spleen
--- retroperitoneal pancreas 
--- left colic flexure & proximal desc. colon
--- intraperitoneal jejunum.


Post Relation : ข้างขวา/ข้างซ้าย คล้ายคลึงกัน
--- diaphragm
--- psoas major, quadratus lumborum, & trans. abdominis muscles.  
--- Rt. supr pole สัมพันธ์กับ 12th rib,  Lt. supr pole สัมพันธ์กับ 11th - 12th ribs
--- pleural sacs - costodiaphragmatic recesses
--- subcostal vv. & n., iliohypogastric & ilio-inguinal nerves.  

----------

Renal fascia
- ต่อเนื่องจาก transversalis fascia แยกเป็น antr & postr layers
--- คลุมทั้ง kidney & suprarenal gl.; กั้นแยกด้วย CNT septum บางๆ

- fused กัน 2 ตำแหน่ง
--- 1. เหนือ suprarenal gl. --> diaphragmatic/phrenic fascia
--- 2. ด้าน latl --> transversalis fascia

- medl
--- antr : คลุม renal vv., abdl aorta & ICV --> เชื่อมกับฝั่งตรงข้าม
--- postr --> เชื่อมกับ psoas fascia

- infr
--- antr --> retroperitoneal tissue
--- postr --> illiacus fascia
--- คลุม ureter

สังเกต
- ทางเปิดด้านล่าง อาจเป็นช่องทางแพร่กระจาย infection & pus/abscess ได้
- perinephric fat อยู่ใน renal fascia
- paranephric fat อยู่นอก renal fascia

----------

Kidney in section
แบ่งเป็น 2 ส่วน
- 1. cortex : ขอบนอก + renal column
- 2. medulla : renal pyramid ยอด (papilla) ชี้เข้าหา hilum
Renal pyramids --> Renal papilla --> Minor calyx --> Major calyx --> Renal pelvis --> Ureter

---------

Blood supply
Renal a. <-- abdl aorta
- antr division --> 4 segmental a. : apical, upper, middle, lower
- postr division --> postr segmental a.
Renal v. --> IVC

Lymph : aortic LN
Nerve : coeliac & renal plexus

==========

Ureter
- pair tubular retroperitoneal organ
- เริ่ม : uretero-pelvic junction; สิ้นสุด : vesico-pelvic junction
- ลอดใต้ gonadal vv.
--- "น้ำ" ลอดใต้ "สะพาน"
- ทอดข้าม genito-femoral n.

Constricted points: 3 ตำแหน่ง
- 1. uretero-pelvic junction
- 2. ตำแหน่งที่ทอดผ่าน pelvic brim
- 3. vesico-ureteric junction

Blood supply : 3 ระดับ
- upper : ureteric br. of renal a.
- middle : ureteric br. of gonadal a.
- lower : (M) supr & infr vesicular a.; (F) uterine a.

Nerve : renal, testicular/ovarian, infr hypogastric plexuses

Lymph : 3 ระดับ
- upper : lymph vv. ตาม renal v.
- middle : lumbar node
- lower : pelvic LN

==========

Suprarenal (Adrenal) gl.
- อยู่ภายใน renal fascia; แปะ supr pole of each kidney
- Rt. - pyramid; Lt - semilunar shape
- ระหว่าง gl. ทั้งสองข้าง มี coeliac plexus & gg.

Blood supply : highly vascular; เป็น endocrine gl.
- supr suprarenal a. <-- infr phrenic a.
- middle suprarenal a. <-- abdl aorta
- infr suprarenal a. <-- renal a.

Vein - 1 เส้นต่อข้าง
- Rt. suprarenal v. -->IVC
- Lt. suprarenal v. --> Lt. renal v.

สังเกต
- แขนง a. เรียงจากบนลงล่าง ตามโครงสร้างที่มาสัมพันธ์
--- review relation of suprarenal gl. --> Grant's Atlas of Anatomy
- Lt. renal v. ยาวกว่า Rt. renal v.; ทอดข้าม abdl aorta
--- v. จาก Lt. abdl organ มักเทเข้า Lt. renal v. เช่น Lt. testicular v., etc. 

คำถาม : suprarenal gl. กับ adrenal gl. ต่างกันยังไงคะ ? (น้องๆ ปี 2, 2554)
คำตอบ : เขียนต่างกันครับ (อดิศร, 2554)

==========

ท้ายเรื่อง

หลังผ่านคืนจันทรคราส ลมหนาวก็พัดมารุนแรงจนรู้สึกได้

ลมหนาวมักมาพร้อมความเหงา เหตุที่เรารู้สึกเหงาเพราะใจของเราขาดความอบอุ่น ขาดไอรักจากใครสักคนคอยเคียงข้างกัน เมื่อความหนาวกายมาปะทะเข้ากับความหนาวใจ ก็ยิ่งตอกย้ำให้ความเหงาในใจนั้นรุนแรงมากขึ้นกว่าเดิม

วิธีคลายเหงาก็ง่ายๆ ครับ หาใครมาช่วยห่มใจสักคน - อย่าเพิ่งเข้าใจผิดนะครับ ผมไม่ได้ชักชวนให้ใครจับคู่กัน ผมเพียงแต่คิดว่าในเมื่อใจมันเหงาเพราะความหนาว ก็ควรห่มใจให้หายหนาว เหมือนอย่างที่เราสวมเสื้อผ้าหรือห่มผ้านวมหนาๆ เพื่อคลายหนาวนั่นแหละครับ

การห่มใจอาจต้องการ "ใครสักคน" มาช่วยห่ม แต่ "ใครสักคน" ที่ผมพูดถึงนั้นไม่จำเป็นต้องเป็น "ใครคนอื่น" สักหน่อย คนอื่นๆ หรือแม้แต่คนรักของเราอาจช่วยห่มใจเราได้ก็จริง แต่ใจจะหายหนาวหรือไม่นั้นอยู่ที่เรารู้จักห่มใจของเราเองต่างหาก ต่อให้มีคนคอยดูแลเอาใจใส่เรามากเพียงไร แต่ถ้าเราไม่เคยคิดจะดูแลเอาใจใส่ใจของเราเอง ไม่เคยคิดจะห่มใจของเราเองแล้ว ใจจะหายหนาวได้อย่างไร

อากาศหนาวอย่างนี้ รักษาสุขภาพกันด้วยนะครับ, ด้วยความปรารถนาดี

รัตนาดิศร

==========


ในขณะที่เรากำลังจมอยู่ในกองทุกข์ของตน
เราคงเผลอลืมไปว่า ทุกชีวิตต่างก็ดิ้นรนอยู่ด้วยกันทั้งนั้น
บางครั้งเหนื่อยหนักกว่าเราด้วยซ้ำไป